Στα €12 δισ. εκτιμάται η αγορά το 2025
| Τα νέα στοιχεία της EUROMAT αναδεικνύουν την ανάγκη για αποτελεσματική επιβολή, διασυνοριακή συνεργασία και ισχυρή διοχέτευση των παικτών προς τη νόμιμη αγορά. |
Στα €12 δισ. σε καθαρά έσοδα εκτιμάται ότι ανήλθε η παράνομη διαδικτυακή αγορά τυχερών παιγνίων στην Ευρώπη το 2025, καταγράφοντας τριπλάσια αξία σε σύγκριση με το 2019.
Τα στοιχεία προέρχονται από έρευνα που ανατέθηκε από την EUROMAT και πραγματοποιήθηκε από τη Regulus Partners και την Helios, εταιρεία που ειδικεύεται στην ανάλυση της διαδικτυακής κίνησης στον τομέα των τυχερών παιγνίων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα που ανακοίνωσε η EUROMAT, η παράνομη αγορά αντιστοιχεί πλέον περίπου στο 25% του συνολικού ευρωπαϊκού τομέα διαδικτυακών τυχερών παιγνίων, ενώ η αξία της προβλέπεται να φθάσει τα €13 δισ. το 2026.
Η έρευνα κάλυψε 28 ευρωπαϊκές αγορές: τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με εξαίρεση τη Μάλτα και το Λουξεμβούργο, καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Κατά την EUROMAT, η ανάλυση βασίστηκε σε περισσότερες από 1.000 ώρες έρευνας, συνδυάζοντας δεδομένα διαδικτυακής κίνησης και ψηφιακού μάρκετινγκ με μακροοικονομικά στοιχεία και τις ρυθμιστικές παρεμβάσεις κάθε χώρας.
Το πλήρες κείμενο της μελέτης, η αναλυτική μεθοδολογία και τα δεδομένα ανά χώρα δεν φαίνεται να έχουν δημοσιοποιηθεί έως σήμερα. Συνεπώς, τα μεγέθη πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εκτιμήσεις που ανακοίνωσε η EUROMAT και όχι ως επίσημα στοιχεία εθνικών ή ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών. Παρά ταύτα, αναδεικνύουν ένα σημαντικό και ταχέως αναπτυσσόμενο διασυνοριακό πρόβλημα.
Παράνομη δραστηριότητα σε όλες τις αγορές που εξετάστηκαν
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα ευρήματα, παράνομη διαδικτυακή δραστηριότητα εντοπίστηκε σε κάθε χώρα που εξετάστηκε. Σε ορισμένες αγορές εκτιμάται ότι έως και το 80% της διαδικτυακής δραστηριότητας πραγματοποιείται εκτός της αδειοδοτημένης αγοράς.
Δεν έχει δημοσιευθεί, ωστόσο, αναλυτικός πίνακας με το ποσοστό που αντιστοιχεί σε κάθε χώρα. Ως εκ τούτου, από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν μπορεί να εξαχθεί συγκεκριμένο συμπέρασμα για το μέγεθος της παράνομης αγοράς στην Ελλάδα.
Οι 25 μεγαλύτεροι παράνομοι πάροχοι που εξετάστηκαν φέρονται να συγκεντρώνουν περίπου το 64% της σχετικής διαδικτυακής κίνησης. Η παράνομη αγορά δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα κατακερματισμένο σύνολο μικρών και ευκαιριακών ιστοτόπων. Οι μεγαλύτεροι παράνομοι πάροχοι έχουν αποκτήσει αναγνωρίσιμα εμπορικά σήματα, σημαντικό μερίδιο αγοράς και οργανωμένα δίκτυα προσέλκυσης παικτών, χωρίς να υπόκεινται στις υποχρεώσεις της αδειοδοτημένης αγοράς.
Κρυπτονομίσματα, affiliates και ψηφιακά δίκτυα
Η έρευνα επισημαίνει ότι η εξάπλωση των κρυπτονομισμάτων έχει συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη αρκετών παράνομων επιχειρήσεων. Η χρήση τους μπορεί να διευκολύνει τη διασυνοριακή μεταφορά χρημάτων, την παράκαμψη περιορισμών πληρωμών και την προσφορά προϊόντων ή υπηρεσιών που δεν είναι διαθέσιμα στη ρυθμιζόμενη αγορά.
Σημαντικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν και τα affiliate δίκτυα. Ιδίως για τους μικρότερους παράνομους ιστοτόπους, τα affiliates αποτελούν έναν οικονομικά αποδοτικό τρόπο προσέλκυσης παικτών, ο οποίος παραμένει δύσκολο να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί.
- εναλλακτικά και διαδοχικά domains,
- mirror sites και αυτοματοποιημένες ανακατευθύνσεις,
- μηχανές αναζήτησης, κοινωνικά δίκτυα και influencers,
- ιστοτόπους περιεχομένου και εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων,
- μη αδειοδοτημένους συνεργάτες προώθησης, και
- εναλλακτικές μεθόδους πληρωμής.
Η δυναμική αυτή περιορίζει την αποτελεσματικότητα της απλής ένταξης ενός domain σε μία λίστα αποκλεισμού. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, ο ίδιος πάροχος μπορεί να έχει μεταφέρει τη δραστηριότητά του σε νέα ηλεκτρονική διεύθυνση ή να προσεγγίζει τους παίκτες μέσα από διαφορετικό δίκτυο.
Κίνδυνοι για τους παίκτες
Οι παράνομοι πάροχοι λειτουργούν εκτός των μηχανισμών αδειοδότησης, εποπτείας και λογοδοσίας. Δεν παρέχουν τις θεσμικές εγγυήσεις που συνοδεύουν τη νόμιμη αγορά ως προς:
- την επαλήθευση ηλικίας και ταυτότητας,
- την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες,
- την παρακολούθηση επικίνδυνης παικτικής συμπεριφοράς,
- τα εργαλεία υπεύθυνου παιχνιδιού και αυτοαποκλεισμού,
- τη διαφάνεια των όρων συμμετοχής και των προσφορών,
- την ασφάλεια των πληρωμών και των χρημάτων των παικτών, και
- τη δυνατότητα υποβολής και θεσμικής εξέτασης καταγγελιών.
Ιδιαίτερα ανησυχητικός είναι ο ισχυρισμός των ερευνητών ότι οι περισσότερο ενεργοί και υψηλότερης αξίας παίκτες που αναζητούν παράνομους ιστοτόπους μπορεί να είναι ταυτόχρονα περισσότερο ευάλωτοι σε βλάβη ή εκμετάλλευση.
Η μετακίνηση ενός παίκτη προς την παράνομη αγορά δεν αποτελεί μόνο απώλεια φορολογικών εσόδων ή εμπορικής δραστηριότητας. Σημαίνει ότι ο παίκτης απομακρύνεται από ένα πλαίσιο στο οποίο υπάρχουν κανόνες προστασίας, δυνατότητα εποπτικής παρέμβασης και υποχρέωση λογοδοσίας.
Αθέμιτος ανταγωνισμός και απώλεια δημοσίων εσόδων
Οι παράνομοι πάροχοι δεν καταβάλλουν τους φόρους, τα τέλη και τις εισφορές που επιβαρύνουν τις αδειοδοτημένες επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, δεν επωμίζονται το κόστος της κανονιστικής συμμόρφωσης, της προστασίας των παικτών και της εφαρμογής συστημάτων υπεύθυνου παιχνιδιού.
Αυτό τους επιτρέπει να προβάλλουν υψηλότερες επιστροφές, επιθετικότερες προσφορές και προϊόντα ή χαρακτηριστικά τα οποία δεν επιτρέπονται στη νόμιμη αγορά.
Η EUROMAT επισημαίνει επίσης τις ευρύτερες διαστάσεις του παράνομου τζόγου, επικαλούμενη αναλύσεις για τη χρήση του ως πηγής ρευστότητας από οργανωμένες εγκληματικές ομάδες. Η αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς αποτελεί, συνεπώς, ζήτημα προστασίας του παίκτη, δημοσίων εσόδων, θεμιτού ανταγωνισμού και δημόσιας ασφάλειας.
Η ισορροπία μεταξύ προστασίας και διοχέτευσης
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ανάπτυξη της παράνομης αγοράς συνδέεται και με πολιτικές που δημιουργούν σημαντικά εμπόδια για τους καταναλωτές της νόμιμης αγοράς.
- η περιορισμένη επιλογή προϊόντων,
- τα κρατικά μονοπώλια ή αντίστοιχοι περιορισμοί,
- η υψηλή φορολογική επιβάρυνση,
- οι απαγορεύσεις συγκεκριμένων προϊόντων,
- οι περιορισμοί στην εμπορική επικοινωνία, και
- οι παρεμβάσεις που επηρεάζουν την εμπειρία συμμετοχής των παικτών.
Η διαπίστωση αυτή αποτυπώνει τη θέση των φορέων που πραγματοποίησαν την έρευνα. Χωρίς τη δημοσίευση των αναλυτικών δεδομένων δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθεί ανεξάρτητα ο βαθμός στον οποίο κάθε ρυθμιστική παρέμβαση προκαλεί μετακίνηση παικτών προς την παράνομη αγορά.
Αναδεικνύεται, όμως, ένα κρίσιμο ζήτημα πολιτικής: η προστασία των παικτών είναι ουσιαστική μόνο όταν οι παίκτες παραμένουν εντός της ρυθμιζόμενης αγοράς. Ένα αποτελεσματικό πλαίσιο πρέπει να συνδυάζει αυστηρούς και εφαρμόσιμους κανόνες προστασίας με υψηλό επίπεδο διοχέτευσης προς τους αδειοδοτημένους παρόχους.
Απαιτείται συντονισμένη αντιμετώπιση
Η διασυνοριακή φύση της παράνομης δραστηριότητας δεν επιτρέπει την αποτελεσματική αντιμετώπισή της αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο. Απαιτείται στενότερη συνεργασία μεταξύ:
- εθνικών ρυθμιστικών και διωκτικών αρχών,
- ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων,
- παρόχων υπηρεσιών πληρωμών και τραπεζικών ιδρυμάτων,
- μηχανών αναζήτησης και κοινωνικών δικτύων,
- παρόχων φιλοξενίας και καταχωρητών domains,
- αδειοδοτημένων επιχειρήσεων και κλαδικών ενώσεων, και
- φορέων καταπολέμησης του οικονομικού και οργανωμένου εγκλήματος.
Τα μέτρα δεν πρέπει να στοχεύουν μόνο στην ιστοσελίδα μέσω της οποίας παρέχεται το παράνομο παίγνιο, αλλά σε ολόκληρη την υποδομή που υποστηρίζει τη λειτουργία και την προβολή του: πληρωμές, φιλοξενία, διαφήμιση, affiliates, εφαρμογές και δίκτυα ανακατεύθυνσης.
Ο εκτιμώμενος τριπλασιασμός της παράνομης αγοράς μέσα σε έξι χρόνια αποτελεί μία σοβαρή προειδοποίηση. Η προστασία των παικτών δεν εξασφαλίζεται μόνο με την επιβολή υποχρεώσεων στους αδειοδοτημένους παρόχους. Προϋποθέτει παράλληλα μία υπεύθυνη και ανταγωνιστική νόμιμη αγορά και μία σταθερή, συντονισμένη και αποτελεσματική πολιτική απέναντι στην παράνομη προσφορά.
Πηγές
InterGame – Europe’s illegal iGaming market has ‘tripled in size’